Wraz z upływem czasu sposób funkcjonowania osoby starszej może się przerabiać, nawet jeżeli już przez długi okres jej codzienność wygląda bardzo podobnie. Na starcie wystarcza pomoc przy cięższych pracach domowych, zakupach czy organizowaniu wizyt, ale w późniejszym czasie może pojawić się potrzeba wsparcia przy poruszaniu się, ubieraniu albo przygotowywaniu posiłków. Właśnie wtedy rodzina zaczyna zwykle przemyśleć różnorakie sposobów organizacji opieki.
Dom opieki senioralnej jest rozwiązaniem przeznaczonym dla osób, których zakres codziennych potrzeb wymaga bardziej stałej obecności opiekunów. Nie trzeba jednakże zakładać, że sam wiek przesądza o konieczności takiej formy opieki. Dwie osoby w podobnym wieku mogą posiadać całkiem różny poziom sprawności, pamięci i samodzielności, dlatego punktem wyjścia powinno być określenie faktycznych trudności występujących w ciągu dnia.
Przy rozważaniu pobytu w takim miejscu najlepiej jest spojrzeć na codzienność z punktu widzenia seniora. Dla osoby starszej znaczenie mogą posiadać rzeczy, które z perspektywy rodziny wydają się mało ważne: możliwość zachowania określonych godzin snu, przyzwyczajenia związane z posiłkami, dostęp do ulubionych przedmiotów czy kontakt z bliskimi. Dom dla seniora nie powinien być oceniany tylko przez wygląd wnętrz. Równie ważny jest sposób organizowania codziennego dnia oraz to, jak reaguje się na różnice w sprawności mieszkańców. W praktyce przydatne okazuje się dokładne ustalenie, przy których czynnościach senior wymaga pomocy, a które nadal wytwarza samodzielnie. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której zbyt szeroko konkretny zakres wsparcia ogranicza samodzielność, pomimo że nie ma takiej potrzeby.
Istotnym elementem jest też dostosowanie otoczenia do ograniczeń ruchowych. Dla osoby korzystającej z laski, balkonika czy wózka znaczenie mają szerokość przejść, rozmieszczenie wyposażenia oraz odległość między pokojem a miejscami, z których korzysta się dzień w dzień. Przy trudnościach z pamięcią istotna może być jednak czytelność przestrzeni i iteracja jej układu. W placówka opieki całodobowej trzebponadto uwzględnić organizację godzin nocnych, ponieważ część seniorów potrzebuje pomocy również oprócz porą dziennej aktywności. Zakres takiej pomocy powinien być jasno określony. Czym innym jest wsparcie przy wstaniu z łóżka, a czym innym czynności wymagające wiedzy albo uprawnień medycznych. Te różnice mają znaczenie przy podejmowaniu, czy dana forma opieki odpowiada realnym potrzebom dokładnie sprecyzowanej osoby.
Nie mniej na prawdę ważna jest sposobność aktualizowania ustaleń w miarę zmiany sytuacji. Senior może przez kilka miesięcy radzić sobie z określonymi czynnościami, a następnie potrzebować większej pomocy po infekcji, urazie lub pogorszeniu sprawności. Zdarza się także odwrotnie, gdy po okresie rekonwalescencji część wcześniej potrzebnego wsparcia przestaje być konieczna. Organizacja opieki powinna zatem uwzględniać takie zmiany zamiast opierać się tylko na ocenie wykonanej w jednym momencie. W praktyce warto obserwować nie tylko i wyłącznie stan fizyczny, niemniej jednak również sposób komunikowania potrzeb, orientację w czasie i miejscu a także reakcję na codzienny rytm. Takie informacje pomagają określić, czy potrzebna jest pomoc stała, okresowa czy tylko przy wybranych czynnościach, oraz jakie rozwiązania organizacyjne mogą być wymagane wraz ze zmianą sytuacji.
Źródło: Dom spokojnej starości Kielce.
